Czym się różni kaseta od wolnobiegu

Czym się różni kaseta od wolnobiegu

Porady warsztatowe

Przeglądając różnego rodzaju fora i grupy często można przeczytać, że osoby początkujące w tematyce rowerowej, nie mają pojęcia czy w ich rowerze zamontowano wolnobieg, czy kasetę. Niektórzy nawet kupują w ciemno kasety, posiadając tylne koło z piastą przystosowaną do montażu wolnobiegu.

W tym poradniku przedstawimy podstawowe różnice pomiędzy tymi dwoma rozwiązaniami i podpowiemy jak rozpoznać, co producent bądź sprzedawca roweru zamontował w naszym jednośladzie.

Różnica między wolnobiegiem a kasetą - trochę teorii:

Wolnobieg — to tak naprawdę uproszczona nazwa mechanizmu zębatkowo-zapadkowego w rowerze. Co to znaczy? W zasadzie każdy rower (oprócz niektórych modeli ostrego koła) posiada wolnobieg. To dzięki wolnobiegowi jadąc na rowerze, możemy przestać pedałować i rower będzie się nadal poruszać siłą rozpędu wydając przy tym charakterystyczny terkot. Bez tego mechanizmu, po wstrzymaniu pedałowania, rower zacząłby hamować lub wymuszać na nas dalsze pedałowanie. Takie rozwiązanie jest spotykane w ostrych kołach - tylna zębatka jest połączona z kołem na sztywno i obraca się razem z nim.

Mówiąc zwyczajowo "wolnobieg" mamy przeważnie na myśli zintegrowany mechanizm nakręcany na piastę tylnego koła. Od strony technicznej - składa się on z tarczy bądź zestawu tarcz zębatych przytwierdzonych na stałe do korpusu zawierającego zestaw łożyskowy z mechanizmem zapadkowym wewnątrz. Wnętrze mechanizmu możecie zobaczyć w poradniku: serwis wolnobiegu. W momencie, gdy wolnobieg się zużyje lub zepsuje, wymieniamy go (w całości) na nowy.

Wolnobieg rowerowy (foto: www.shimano.com)

Kaseta — jest to zestaw połączonych ze sobą zębatek. Nie posiada ona żadnych łożysk i dodatkowych mechanizmów — jedynie tarcze oraz elementy dystansowe pomiędzy nimi. Aby taki zestaw założyć, konieczne jest posiadanie specjalnego rodzaju piasty z tzw. bębenkiem. W tym rozwiązaniu, to w bębenku znajduje się mechanizm zapadkowy (wolnobieg). Po nasunięciu kasety na bębenek całość unieruchamiamy za pomocą pierścienia mocującego — w tym przypadku jest to najmniejsza zębatka. Kasety mają przeważnie od ośmiu koronek wzwyż i różnią się między sobą ilością tarcz i zębów, a także materiałem, z którego są wykonane (stąd różne ceny poszczególnych egzemplarzy).

Kaseta rowerowa (foto: www.shimano.com)

Podsumowując kaseta to zestaw tarcz nasuwanych na bębenek, a "wolnobieg" oprócz tarcz zawiera dodatkowo zintegrowany mechanizm zapadkowy.

Jak odróżnić wolnobieg od kasety:

Na początek małe wprowadzenie. Do poniższego porównania brane były pod uwagę standardowe wolnobiegi/kasety, które znajdziemy w większości sklepów rowerowych. Nie braliśmy pod uwagę wolnobiegów 10-rzędowych czy 12-rzędowej kasety z grupy SRAM Eagle™.

Liczba tarcz — liczba tarcz jest odrobinę zdradliwa, jednak postaramy się rozwiać wszelkie wątpliwości. Rowery “niższej klasy” są najczęściej wyposażone w wolnobiegi, które zwykle posiadają 7 kół zębatych/tarcz. 6-rzędowe mechanizmy są dostępne w sprzedaży (jako elementy eksploatacyjne), jednak na próżno ich szukać w nowych rowerach. Podobnie wygląda sprawa z wolnobiegami posiadającymi 8 rzędów - montuje je naprawdę niewielki odsetek użytkowników, a w nowych rowerach występują niezwykle rzadko.

Kasety natomiast są montowane już w trochę droższych rowerach, w których odchodzi się od starszego systemu — są to przeważnie zestawy posiadające od 8 tarcz wzwyż i to zwykle ta liczba określa nam, co mamy zamontowane w naszym rowerze.

Oznaczenia na największej lub najmniejszej tarczy — W przypadku nowych mechanizmów powinniśmy być w stanie odczytać model danego egzemplarza. Wpisując go do wyszukiwarki, pojawi nam się informacja, czy mamy do czynienia z wolnobiegiem, czy kasetą. Wolnobiegi z grupy Shimano posiadają oznaczenie MF-TZXX, natomiast kasety CS-XXXX.

Kolor — większość dostępnych na rynku wolnobiegów (nie wszystkie — jak zwykle pojawiają się wyjątki) ma charakterystyczne "ubarwienie". Mowa o najpopularniejszych zestawach z grupy Shimano. Największa zębatka zestawu jest w kolorze czarnym, natomiast pozostała część mechanizmu ma odcień "kawy z mlekiem". Zdecydowana większość kaset jest w kolorze srebrnym/chromowanym bądź ciemno-grafitowym. Oczywiście zdarzają się wolnobiegi w kolorze srebrnym, ale dotyczy to modeli takich firm jak Sunrace czy Ventura. Shimano produkuje modele "kawowe".

Kompatybilność obu rozwiązań

BRAK. Niestety posiadając wolnobieg, nie wymienimy go na kasetę i odwrotnie. Winna jest budowa piast w obu rozwiązaniach - są to zupełnie odmienne elementy. Tak, jak już wcześniej wspominaliśmy, wolnobieg jest nakręcany na piastę, która posiada specjalny gwint, a kasety są nasuwane na piastę z bębenkiem. W przypadku gdybyśmy chcieli wymienić jeden system na drugi konieczna będzie wymiana piasty lub całego koła (w zależności od posiadanego budżetu).

Kaseta czy wolnobieg - co lepsze?

Oba mechanizmy pełnią tę sama funkcję, jednak pod względem budowy znacząco się różnią. W przypadku wolnobiegów jesteśmy skazani (najczęściej) na siedem przełożeń o stałej wartości. Shimano produkuje dwa rodzaje wolnobiegów 7 rzędowych, które różnią się wielkością i ilością zębów największej (czarnej) tarczy. Pozostałe tarcze posiadają identyczną ilość zębów. Używając wolnobiegu, do dyspozycji otrzymujemy tarcze z 14, 16, 18, 20, 22, 24, 28 lub 34 zębami.

W przypadku kaset natomiast mamy zdecydowanie większy wachlarz rozmiarowy i w zasadzie każdy dobierze dla siebie odpowiedni zestaw. Cały mechanizm kaseta + bębenek jest też bardziej niezawodny i sztywniejszy (głównie za sprawą dodatkowego łożyska). I jeszcze jedna ważna rzecz - ilość zębów na najmniejszej tarczy. W kasetach w przypadku najmniejszej zębatki mamy 11 zębów, a nie 14 jak w wolnobiegu.

Gdy nadchodzi czas wymiany łatwiejsza do odkręcenia jest kaseta (chociaż oprócz klucza konieczne jest też posiadanie bacika). Z racji tego, jak montowany jest wolnobieg w przypadku jego wymiany, niejednokrotnie będziemy zmuszeni do zastosowania z dodatkowej dźwigni (np. "gazrurki" nałożonej na klucz do wolnobiegu) bądź imadła, by odkręcić mechanizm z piasty. Wolnobieg (z uwagi na posiadanie gwintu) podczas jazdy jest stale dokręcany przez rowerzystę podczas pedałowania, natomiast kaseta jest sztywnie nasuwana na bębenek i blokowana nakrętką.

Logo wydawcy

Komentarze (3)

  • ToLEK
    ToLEK
    o 25.03.2019
    Mam pytanie.
    Jeżdże rowerem który ma na korbie jedną zębatke a z tyłu wolnobieg 5-rzędowy, i tak jeżdże 25lat, oczywiście wymieniam zużyte części:-)
    Teraz pytanie: czy zamiast wolnobiega 5-rzędowego 14-28 można użyć wolnobiega 6-rzędowego 14-34? (spore górki asfaltowe). Czy te przekosy na łańcuchu będą za duże i łańcuch będzie spadał z przedniej zębatki bądź trzeszczał na wolnobiegu na skrajnych zębatkach?
    • bikeground
      bikeground
      o 26.03.2019
      W sumie nie powinno być większych problemów ale sprawdź czy masz z tyłu na tyle miejsca by zmieścił się szerszy wolnobieg. Pamiętaj tylko, że konieczna będzie zmiana manetki na 6 przełożeń (zamiast 5) i być może także przerzutki (nie podałeś modelu). Co do przekosów - to już kwestia regulacji przerzutki ale jedna tarcza więcej raczej nie powinna zrobić aż tak dużej różnicy.
  • ToLEK
    ToLEK
    o 26.03.2019
    Dzięki za wskazówki, właśnie pomyślałem że z przeżutką może być problem bo kupiłem z krótkimi szynami (czy jak to się nazywa), i może nie objąć zębatki 34T. Pomyślę jeszcze...

    Odkryłem was od paru dni i bardzo mi sie taka strona o rowerach podoba:-)

Napisz nowy komentarz

Najnowsze wpisy

Brak dostępnych aktualności.